O pętli

Pętla Potasznia (żółta) to średniej długości pętla. Liczy sobie 70 km. W zależności od możliwości i umiejętności, a także czasu i ochoty, można go pokonywać etapami przedzielonych noclegami. Nocować możemy po trapersku w lesie przy stanicach, w gospodarstwach agroturystycznych, a także pensjonatach. Każdy znajdzie coś dla siebie. Na trasie pętli można wybrać spośród kilku możliwości i zrobić sobie małą pętlę, który zajmie kilka godzin (np. wokół stawu Grabownica, Potasznia/Hubertówka – Lelików – Bracław – Potasznia/Hubertówka, Mariak – Szklarka Śląska – Bogdaj – Młynik – Mariak). Na trasie pętli jest też sporo łączników, wyprowadzających szlak na różne kierunki: południowy, zachodni, wschodni i północny. Fragmenty pętli mogą też być odcinkami rajdów prowadzącymi właśnie w tych kierunkach. Na trasie spotkamy rozległe lasy, łąki oraz liczne stawy – w tym jeden z największych Grabownica (niegdyś liczący 1000 ha, dziś ok. 280 ha) oraz Barycz i jej dopływy. Trafimy w tajemnicze i intrygujące miejsca, jak choćby Grób Myśliwego. Zobaczymy m.in. Grubego Janka, mającego ponad osiem metrów obwodu dęba. Możemy odnaleźć liczne zabytki w tym pałace, zameczek myśliwski i wieżę widokową. Większość trasy przebiega po drogach gruntowych, piaskowych. Niewielka część prowadzi szutrem i asfaltem. Szczególną ostrożność należy zachować na odcinkach prowadzących po groblach stawowych, które często są wąskie, a na nich zwykle można napotkać dziury po norach, np. bobrowych. Tu najlepiej jechać stępem, najwyżej kłusem i podziwiać widoki. Szybka jazda może zakończyć się wpadnięciem końskiej nogi do jednej z dziur/nor i doprowadzić do kontuzji zarówno konia, jak i jeźdźca. Część trasy zwłaszcza po opadach może sprawić dużo problemów zaprzęgom.

Przebieg pętli

Start:
Pętlę możemy zacząć w kilku miejscach. Może przebiegać w dowolnym kierunku i kilku wariantach. Na start najlepiej wybrać: Potasznię – Gospodarstwo Małgorzaty i Tomasza Banasiaków, Zameczek Myśliwski Hubertówka, Kompleksowe Usługi Turystyczne w Dolinie Baryczy Maciej Kowalski w Niesułowicach stajnia w Niesułowicach – oferta objęta certyfikatem Dolina Baryczy Poleca, Granowiec/Mariak Gospodarstwo Grażyny i Zbigniewa Chmieleckich lub Sośnie/Moja Wola Stanica Biały Daniel.
Trasa: Potasznia/Hubertówka – Wróbliniec – Bogdaj –
Wariant 1: Młynik – Mariak
Wariant 2: Szklarka Śląska – Mariak
Łącznik: Mariak – Granowiec – łącznik na Przygodziczki
Mariak – Sośnie – Moja Wola – Konradów – Poręby
Łącznik: Poręby – Twardogóra
Poręby – Grabownica
Łącznik: Grabownica – Brzostowo – Bukowice – Twardogóra
Grabownica. – Luboradów – Kotlarka – Czarne Stawy – Grób Myśliwego
Łącznik: Dąbrowa – Wierzchowice – Lasowice
Grób Myśliwego – Czatkowice –
Wariant 3: Staw Grabownica, można objechać z dwóch stron. Możliwa jest także opcja Małej Pętli wokół Grabownicy. Odcinek Czatkowice Grabownica prowadzi drogą asfaltową.
Grabownica – Bracław
Wariant 4: z Bracławia możemy drogą asfaltową dojechać do Potaszni
Wariant 5: Bracław – Staw Andrzej – Lelików
Łącznik: Śmielice/Nowy Zamek
Lelików – Hubertówka

Ważne telefony

Inne ważne telefony
Centrum Informacji Turystycznej, Milicz, pl. ks. E. Waresiaka 7, tel. 71 383 00 35, www.it@milicz.pl.
Centrum Informacji Turystycznej stacja Krośnickiej Kolejki Wąskotorowej, ul. Parkowa 30, 56-320 Krośnice, tel.: 667 057 300; 71 74 000 55, e-mail: info@kolejka.krosnice.pl, www.cets.com.pl.
Nadleśnictwo Milicz, ul. Trzebnicka 18, 56-300 Milicz, tel. 71 380 93 01.
Nadleśnictwo Antonin, 63-421 Antonin, ul. Wrocławska 11, 63-421 Przygodzice, tel. 62 734 81 24.
Nadleśnictwo Żmigród, ul. Parkowa 4A, 55-140 Żmigród, tel. 71 385 30 52.

Restauracje

Restauracje

Restauracja i pensjonat „ Hubertówka”, Agnieszka Matkowska, Zamek Myśliwski 1, 56-300 Milicz, tel.: 71 384 54 25; 501 707 354, e-mail: hubertowka@onet.pl. DBP

Zagroda Grabownica, Jolanta Bogatsu, Grabownica 42 a, 56-320 Krośnice, tel.: 508 13 40 10 lub 71 384 55 02, email: zagrodagrabownica@gmail.com, www.zagrodagrabownica.pl. DBP

Restauracja i miejsca noclegowe „W Starym Młynie”, Niesułowice 25, 56-300 Milicz, tel.: 71 383 32 31, www.stary-mlyn.com.pl. DBP

Smażalnia „U Bartka”, Średzina, 56-300 Milicz, tel.: 504 192 870, 694 817 705, e-mail: barteksiew@o2.pl, www.ubartka.pl.

Noclegi

Noclegi

Restauracja i pensjonat „ Hubertówka”, Agnieszka Matkowska, Zamek Myśliwski 1, 56-300 Milicz, tel.: 71 384 54 25; 501 707 354, e-mail: hubertowka@onet.pl, + możliwość noclegu z koniem. DBP

Stajnia Granowiec, Grażyna i Zbigniew Chmieleccy, Granowiec/Mariak, ul. Mariacka 10, Granowiec, 63-435 Sośnie, tel. 605 699 986, możliwość noclegu z koniem.

Zagroda Grabownica, Jolanta Bogatsu, Grabownica 42 a, 56-320 Krośnice, tel.: 508 13 40 10 lub 71 384 55 02, e-mail: zagrodagrabownica@gmail.com, www.zagrodagrabownica.pl. DBP

Restauracja i miejsca noclegowe „W Starym Młynie”, Niesułowice 25, 56-300 Milicz, tel.: 71 383 32 31, www.stary-mlyn.com.pl. DBP

Stajnia i pookoje gościnne Lelików, Marek Rajkiewicz, Lelików 3, 56-300 Milicz, tel. 509 429 765 , możliwość noclegu z koniem.

Siedlisko Żuraw i Czapla, Wróbliniec 9, 56-300 Milicz, e-mail: siedlisko@wrobliniec.pl (kontakt tylko drogą mailową), www.wrobliniec.pl. DBP

Stanice/wiaty turystyczne: Wróbliniec, Polana Hubertusa, Chałupy k. Lelikowa.

Ośrodki jeździeckie

Ośrodki jeździeckie/stajnie

Kompleksowe Usługi Turystyczne w Dolinie Baryczy Maciej Kowalski, specjalność koniki polskie, Niesułowice, 56-300 Milicz, tel. 665 145 094, e-mail: kowalski.mat@gmail.com, www.baryczturystyka.pl. DBP

Stajnia Potasznia, Małgorzata i Tomasz Banasiak, Potasznia 15, 56-300 Milicz, tel. 501 223 760.

Restauracja i pensjonat „ Hubertówka”, Agnieszka Matkowska, Zamek Myśliwski 1, 56-300 Milicz, tel.: 71 384 54 25; 501 707 354, e-mail: hubertowka@onet.pl, możliwość noclegu z koniem. DBP

Szkółka Jeździecka „Sarnówka” Popławska Joanna, Dąbrowa 2, 56-420 Krośnice, tel.: 504 302 766; 71 383 17 29.

Inne

Kowal
Łukasz Banasiak Potasznia 15, 56-300 Milicz, tel. 607 349 595.
Sklep jeździecki
Sklep Jeździecki SKAT Karolina Pochodyła, Sławoszowice, ul. Kolejowa 9, 56-300 Milicz, tel. 728 825 528, e-mail: sklep.skat@op.pl.
Weterynarze
Michał Trawiński Michał Trawiński, ul. Grunwaldzka 39, 56-330 Cieszków, tel.: 601 618 867; 71 384 81 55.
Piotr Łoś, ul. Parkowa 2, Krośnice, tel. 794 654 321, equipatrol@gmail.com.

Potasznia Loop (approx. 70 km)

Potasznia loop (yellow)  is for those who would like a longer trip. It leads through the extensive forests, meadows, numerous ponds – including one of the largest Grabownica (now approx. 280 hectares, and once 1000 hectares) and Barycz and its tributaries. A mysterious and intriguing place to see is the Hunter’s Grave. Visitors can see, among others, Fat Janek – an oak tree with a circumference of more than eight metres. Visitors can also find numerous monuments, including palaces, a hunting lodge and a lookout tower. Most of the route consists of sandy dirt roads. A small part of the route consists of asphalt. Some parts of the route, especially after rain, can cause a lot of problems for the horse and cart teams.

Route: Potasznia/Zamek Myśliwski – Wróbliniec – Bogdaj – Mariak – (Szklarka Śląska) – Sośnie – Moja Wola – Konradów – Poręby – Grabownica – Czarne Stawy – Czatkowice – Staw Grabownica – Lelików – Potasznia/Zamek Myśliwski

Ciekawe miejsca

Zameczek Myśliwski Hubertówka

Zameczek Myśliwski Hubertówka

Zameczek Myśliwski Hubertówka to dawny pałacyk myśliwski zbudowany w 1886 r. dla rodziny von Maltzanów. Obecnie mieści się tam restauracja i hotel Hubertówka. Restauracja specjalizuje się w daniach z dziczyzny i ryb. Można tu przenocować zarówno siebie, jak i konia. Oferta objęta certyfikatem Dolina Baryczy Poleca.

Staw Jan

Staw Jan

Staw Jan, Stawy Kompleks Potasznia. Historia gospodarki rybackiej w tym rejonie sięga co najmniej początku XVIII wieku. Wtedy istniał już największy obecnie ze stawów tego kompleksu Staw Jan, który rozciągał się między Joachimówką a Wróblińcem. Dziś zajmuje on obszar ok. 105 ha, a cały kompleks ponad 360 ha. Siedzibą gospodarstwa rybackiego jest Joachimówka. Przy leśnej drodze za Stawem Jan w kierunku na Wróbliniec znajduje się drewniana wiata turystyczna z kominkiem. Można tu urządzić zarówno krótki popas, jak i nocleg traperski.

Dąb Jan

Dąb Jan

Dąb „Gruby Janek” (840 cm obwodu) jest pomnikiem przyrody. Rośnie w okolicach Możdżanowa.

Dwór Myśliwski w Możdżanowie

Dwór Myśliwski w Możdżanowie

Dwór Myśliwski w Możdżanowie został zbudowany w latach 1890–1902 przez Karol Neumanna. W 1935 r. dobudowano do niego od strony wschodniej wieżę i zamieniono go w pałac – okresową siedzibę Lipskich. W latach powojennych dwór/pałac użytkowany był przez gospodarstwo rybackie do celów administracyjnych. Obecnie jest własnością prywatną i służy do celów mieszkalnych. Innym ciekawym obiektem w Możdżanowie jest dom nadleśniczego, który niegdyś zajmował zarządca majątku Możdżanów. Budynek ten wzniesiono w 1910 r. Później stał się mieszkaniem leśniczego. W latach 70. i 80. XX wieku remontowany, z nowszą przybudówką wejściową w miejsce drewnianego ganku. W leśniczówce tej przyszła na świat Janina Szymkowiak, siostra Sancja ze Zgromadzenia Serafitek. Osoba skromna i cicha, pomagała biednym i bezrobotnym oraz jeńcom wojennym. Ciężar przymusowej pracy w czasie okupacji był przyczyną jej zachorowania na gruźlicę, a potem śmierci. Została beatyfikowana w 2002 r., dwa lata później ogłoszono ją Patronką Romanistów Polskich.

Pałac w Mojej Woli

Pałac w Mojej Woli

Pałac w Mojej Woli to letnia rezydencja wybudowana w 1852 r. przez księcia brunszwicko-oleśnickiego Wilhelma według projektu polskiego architekta inż. Karłowskiego. Na podstawie legendy nazwa Moja Wola jest wywodzona ze sporu między księciem a architektem, który sugerował swemu mocodawcy inne położenie pałacu, na co książę odparł: „Pałac stanie tu. Taka jest moja wola”. Ewenementem na skalę Europy jest elewacja pałacu wykonana z kory portugalskiego dębu korkowego. W 1945 r. w czasie walk o Twierdzę Wrocław pałac pełnił funkcję szpitala przyfrontowego. Po wojnie od 1951 r. się było tu m.in. pierwsze w Polsce żeńskie Technikum Leśne, które działało do 1975 r. Później pałac nie miał szczęścia do właścicieli i podupadł. Obok po sąsiedzku znajduje się Stanica Biały Daniel. Można tu skorzystać z noclegu i wyżywienia.

Stawy Krośnickie/Czarne Stawy

Stawy Krośnickie/Czarne Stawy

Stawy Krośnickie/Czarne Stawy obejmują blisko 500 ha stawów. Zaczęto je budować ok. 1600 r. Istniejące do dziś akweny to tylko pozostałości, gdyż spora część z nich z powodu braków wody uległa wypłyceniu i zarośnięciu. Kompleks ten stanowi 13 stawów, a największy z nich to Czarny Las – 119 ha. Podążając w kierunku Krośnic, dotrzemy do XIX-wiecznych budynków z rudy darniowej. Ten obszar Krośnic zwany jest Rudą Krośnicką. W miejscu tym w przeszłości w specjalnych dymarkach przetwarzano rudę darniową, z której wytapiano żelazo. Część stawów powstała w zagłębieniach, z których wcześniej eksploatowano ten surowiec. Mieszkańcy biednego obszaru, jakim była Dolina Baryczy, chętnie wykorzystywali do budowy swoich obejść materiały dostępne w ich otoczeniu, m.in. rudę, która stała się jednym z charakterystyczniejszych elementów architektonicznych tego regionu.

Grób Myśliwego i Polana Hubertusa

Grób Myśliwego i Polana Hubertusa

Grób Myśliwego i Polana Hubertusa to miejsca, w których widzimy charakterystycznie ułożone cztery kamienie – trzy stojące, zwieńczone czwartym u góry. Jest to tzw. Grób Myśliwego, który zginął podczas polowania. Zabił go jeleń. Poległy myśliwy był wybitnym leśniczym i łowczym tego rewiru. Miejsce jego śmierci w 1934 r. towarzysze upamiętnili, stawiając ten pamiątkowy obelisk. Znajdziemy na nim datę urodzin i śmierci leśniczego Schwarza, informację kto tu spoczywa oraz symbol jelenia z krzyżem, który jest znakiem św. Huberta patrona myśliwych. W niedalekiej odległości od „grobu” w stronę Czatkowic znajduje się Polana Hubertusa z wiatą Koła Łowieckiego „Darz Bór”. Jest to znakomite miejsce na odpoczynek – można zrobić popas, a po uzgodnieniu z kołem łowieckim można także przenocować. W latach 80. XX wieku na drodze przebiegającej z Czatkowic k. Grobu Myśliwego na czarne Stawy prowadził jeden z odcinków specjalnych Rajdu Polski.

Jaz Grabownica

Jaz Grabownica

Jaz Grabownica to drewniana budowla hydrotechniczna na rzece Prądni (Brandzie), wybudowany w XIX wieku. Opuszczane na kołowrocie zastawy piętrzą wody rzeki na ok. 1,3 m. Jaz służy zasilaniu jednego z największych stawów w regionie – Grabownicy (283 ha), który na początku XVII wieku miał gigantyczną powierzchnię 1000 ha. Staw założono przez przedzielenie groblą dawnego przepływu Prądni, a rzekę skierowano później obecnym korytem w stronę Rudy Milickiej. Gigantyczny staw moloch został najpierw podzielony na Grabownicę Górną i Dolną, aż w końcu Grabownicę Górną osuszono, a na jej dnie założono osadę dla osadników niemieckich. Charakteryzuje się ona jednakową zabudową. Domy zostały wykonane według jednego projektu –ceglana część mieszkalna i drewniana gospodarcza oraz poddasze. W centrum wsi znajduje się folwark w dużej części zbudowany z rudy darniowej. Osada ta dziś nosi nazwę Młodzianków i jest to najmłodsza miejscowość w gminie Milicz. Śladami dawnego stawu są aleje dębowe ciągnące się na dawnych groblach stawu. Jaz jest jednym z wielu zabytków i obiektów hydrotechnicznych, bez których niemożliwe byłoby funkcjonowanie stawów. Oprócz wielu jazów, w tym drewnianych czy Jazu Bolko jednego z ośmiu w Europie o konstrukcji walcowej, w Dolinie Baryczy znajdują się liczne akwadukty, syfony, doprowadzalniki, zastawki i wiele innych o unikatowej konstrukcji i rozwiązaniach budzących podziw do dziś.

Wieża Ptaków Niebieskich

Wieża Ptaków Niebieskich

Wieża Ptaków Niebieskich ma 13,5 m. Znajduje się nad stawem Grabownica. Stoi na skraju wsi Grabownica Milicka kierunek Czatkowice, nieopodal drewnianego jazu. Staw przez cały rok jest areną przyrodniczych spektakli. Najbardziej widowiskowa jest jednak jesień i czas odłowów, a także rykowiska jeleni. Możemy tu podziwiać liczne gatunki ptaków oraz jelenie czy dziki. W porze jesiennej nocują tu tysiące żurawi. Nad stawem Grabownica w 1947 r. nakręcono pierwszy polski film przyrodniczy Ptasia wyspa. Jego autorem był znany polski przyrodnik Włodzimierz Puchalski.

Stawy Kompleksu Stawno

Stawy Kompleksu Stawno

Stawy Kompleksu Stawno wzmiankowane są dopiero w 1628 r., natomiast w 1639 r. wymieniane są z nazwy stawy: Dolna Grabownica (Unter Grabowniza) i Schweldowitz (Świelowiec), obecny Jaskółczy. Jak można odczytać z układu teras rzecznych, pierwszy z nich założono przez przedzielenie groblą dawnego przepływu rzeki Prądni, a rzekę skierowano później obecnym korytem w stronę Rudy Milickiej. Staw Jaskółczy rozciągał się pierwotnie na powierzchni ok. 300 ha między Grabownicą a Rudą Milicką. Dopiero na początku XIX wieku podzielono go na Górny i Dolny. Do dziś pozostał jedynie staw Jaskółczy Dolny, podzielony na pięć mniejszych zbiorników. Jeszcze na początku XVIII wieku rozciągał się od Rudy Milickiej po Nowe Grodzisko na powierzchni ponad 330 ha jeden staw zwany Nowy. Na przełomie XIX i XX wieku założono w jego miejscu stawy Przelotny, Słoneczny Górny, Wilczy Duży i Mały oraz Polny. Ostateczny kształt zyskał w latach 70. XX wieku. Wtedy powiększył się o stawy Słupicki Nowy i Słoneczny Dolny. Dziś jest to największy z kompleksów stawowych Doliny Baryczy. Składa się z 31 zbiorników o łącznej powierzchni ponad 1700 ha. Zasilają go wody Baryczy i jej dopływu Prądni. Poziom regulują trzy jazy: walcowy Jaz Bolko na Baryczy (2,15 cm wys. piętrzenia) i 2 drewniane jazy na Prądni: Grabownica (1,3 m wys. piętrzenia) i Ruda Milicka (4,7 m wys. piętrzenia).

Potasznia

Potasznia

Potasznia to wieś rzędówka, która wraz z Bracławiem i Joachimówką tworzy jeden ciąg o długości 4,5 km. Potasznia położona jest nad rzeką Polska Woda (Jaźwiniec). Nadaje się ona podobnie jak przepływająca nieopodal Rybnica okresowo do spływów kajakowych (wymaga to jednak zgody Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, gdyż w dolnym biegu rzeki te płyną przez rezerwat). Wieś leży w obniżeniu Grabownickim, 111 m n.p.m. Na terenie wsi znaleziono ślady osadnictwa z epoki kamiennej, a także z okresu wczesnego średniowiecza. Obecna wieś powstała po 1600 r. Jej nazwa prawdopodobnie pochodzi od wypalanego potażu, stąd niemiecka nazwa wsi – Podasch, po 1945 r. używano także nazwy Podarz. W przysiółku Joachimówka znajduje się siedziba PZB „Stawy Milickie” zakład Potasznia. We wsi w kilku gospodarstwach znajdują się konie. Pierwsze znalazły się tam dzięki współpracy polsko-amerykańskiej w ramach projektu jałówkowego (pierwszy koń za darmo, w zamian za to pierwszy potomek przekazywany dalej także za darmo). W Potaszni działa Stowarzyszenia „Zagroda”, które m.in. raz do roku organizuje we wsi „Festyń koński”.

Lelików

Lelików

Lelików to przysiółek wsi Potasznia, który leży 3 km na północny zachód od wsi nad samą Baryczą w środku obszaru dawnych Błot Baryckich, w Obniżeniu Grabownickim, 109 m n.p.m. Wieś rozwinęła się wokół nieistniejącego już dziś folwarku, który powstał tu w 1703 r. Miejscowość ta do 1937 r. nosiła nazwę Lilikawe, później do 1945 r. Lilienthal. Wśród łąk, na północnym skraju niewielkiego lasku, ok. 700 m na wschód od zabudowań znajduje się dawne grodzisko „Grodziszcze” z VII–X wieku. Dziś porośnięte ok. 130-letnim lasem dębowym. W czasach świetności miało powierzchnię 0,34 ha i otoczone było wałem usypanym z piasku, drewna i kamieni. Przez Lelików co roku przejeżdża pielgrzymka konna do Lichenia, a na skraju wsi rośnie dąb pamięci poświęcony jednemu z oficerów zamordowanych w Katyniu.